In december 2025 publiceerde de Europese Commissie de nieuwe “Guidelines for managing asbestos related health and safety risks at work”. PreventPartner werkte mee in een Europese werkgroep om dit uitgebreide richtsnoer samen te stellen. Het geeft een overzicht van goede praktijken voor het omgaan met asbest op de werkplek en praktisch advies om blootstelling van werknemers te verminderen.
Al sinds de jaren’70-’80 is bekend dat asbest onder andere kanker kan veroorzaken en begin jaren’90 werd het gebruik verboden. Het materiaal is echter in grote hoeveelheden en in ontzettend veel toepassingen gebruikt, waardoor we er nog lange tijd mee geconfronteerd zullen worden. Naar schatting worden tussen de 4,1 en 7,3 miljoen werknemers in de EU blootgesteld aan asbest en overlijden jaarlijks meer dan 90.000 mensen aan de gevolgen ervan. Inzicht in de risico’s is essentieel om de juiste maatregelen te nemen en blootstelling te voorkomen.
Europese werkgroep
Peter van Balen, Nettie van der Meer en Ellen Wissink waren als specialisten van PreventPartner bij dit project betrokken. Peter vertelt hoe de werkgroep te werk ging. “Het doel was om kennis en goede praktijken uit de verschillende EU-lidstaten te bundelen. We zijn gestart met uitgebreid literatuuronderzoek en een analyse van bestaande richtlijnen. Die kennis werd vervolgens concreet gemaakt in conceptteksten en aangevuld met informatie uit landen buiten de EU die over technische oplossingen beschikken die mogelijk ook binnen de EU toepasbaar zijn. De conceptteksten zijn in workshops besproken en aangescherpt.”
Toepassing guideline in de praktijk
Om de toepasbaarheid van de guideline te toetsen, gingen de werkgroepleden langs bij bedrijven in verschillende landen, waaronder asbestverwerkers en asbestsaneerders. Peter en zijn collega’s bezochten onder andere een kolencentrale in Duitsland die wordt gesloopt. “Er was bekend dat er grote asbestplaten aanwezig waren die gesaneerd moesten worden, maar er lagen ook kilometerslange pijpen waar in het verleden heet water doorheen liep. Die pijpen zelf waren niet het probleem, maar er zaten kleine asbestplaatjes waarmee ze bevestigd waren. Zo'n plaatje lijkt op het eerste gezicht eenvoudig, maar er zaten er 10 tot 20 per meter. Vermenigvuldig dat over kilometers, en je hebt het al snel over een enorme hoeveelheid asbest die op een verantwoorde manier gesaneerd moet worden. Dat brengt serieuze uitdagingen met zich mee.”
Passieve blootstelling
In de richtlijn is er specifieke aandacht voor passieve blootstelling in gebouwen met asbesthoudend materiaal dat aan het verpulveren is. Hierbij kunnen ook werknemers die niet rechtstreeks met asbest werken worden blootgesteld aan de asbestdeeltjes. In de richtlijn worden maatregelen uitgewerkt voor sanering. Daarnaast is er specifieke aandacht voor gezondheidsbewaking bij mensen waarvan bekend is, of er een groot vermoeden bestaat, dat ze aan asbest zijn blootgesteld. Erkenning van mogelijke blootstelling is daarvoor essentieel. Bij bepaalde ziekten, zoals longkanker door asbest, kan snelle diagnose de overlevingskansen aanzienlijk vergroten.
De richtlijn geeft concrete handvatten voor de risico-inventarisatie en beheersmaatregelen, ondersteund door duidelijke voorbeelden uit de praktijk.
Naar de richtlijn voor het omgaan met asbestgerelateerde gezondheids- en veiligheidsrisico’s op het werk (Engels)
Inzicht in mogelijke risico’s?
De specialisten van PreventPartner kunnen u onder andere helpen bij het inventariseren van mogelijke risico’s op blootstelling aan asbest. Neem daarvoor contact met ons op.