Wat staat er op het spel?
Een presentatie met een overzicht van risico’s en maatregelen, in hoeverre beklijft dat? Jolanda Willems, arbeidshygiënist bij PreventPartner, doet het anders. Ze zet al jaren spelvormen in om kennis echt te laten landen. En met succes - van studenten tot medisch specialisten, en zelfs bij werknemers die zeggen “ik hou niet van spelletjes”.
Andere, interactieve werkvormen dan alleen maar luisteren zorgen voor beter begrip van de stof en helpen om informatie beter te onthouden. Maar er zijn meer voordelen. “Ik krijg snel een beeld van het kennisniveau van de cursisten; waar zitten de lacunes en waar weten ze al veel over? Zo kan ik mijn verhaal goed laten aansluiten op het kennisniveau van de groep die ik voor me heb en voorkom ik dat ik dingen uitleg die ze al weten.”
Een lossere werkvorm zorgt voor een ontspannen manier om de stof tot je te nemen en te bespreken. Vragen komen dan ook vanzelf naar boven. Dat geeft voor iedereen meer informatie. “Op deze manier realiseren de cursisten zich ook wat ze niet weten en dat is al een belangrijke eerste stap.” De belangrijkste punten geeft Jolanda aan het einde vaak nog op een A4-tje, maar het echte leer- en verwerkingsproces heeft tijdens het spel al plaatsgevonden.
Spel als werkvorm
Jolanda werkt met verschillende spelvormen, altijd afgestemd op de leerdoelen: wat willen we dat men aan het einde geleerd heeft? Zo maakt ze bijvoorbeeld gebruik van het zogeheten barrièrespel: een soort van mens-erger-je-niet waarbij er in teams wordt gespeeld. Je moet de barrières wegspelen om verder te kunnen en daarvoor moet je een stelling of vraag beantwoorden. Binnen het team kun je overleggen. Jolanda: “Dat levert vaak waardevolle discussies op en stimuleert het denken over de inhoud. De thema’s stem ik af op de doelgroep – van biologische agentia voor hoveniers tot geluidsbelasting in fabrieken.”
Voor het leren van veiligheidssymbolen op scholen werkte Jolanda met een woordenboek-methode. Het ene team bedacht drie ‘woordenboekdefinities’ bij een veiligheidssymboolbord en het andere team moest raden welke de juiste is. De discussie versterkt de leereffecten. Een andere vorm is het puzzelspel, dit zorgt de discussie voor inzicht. Puzzelstukken moeten worden vrijgespeeld door stellingen goed te beantwoorden. Het puzzelspel wordt goed opgepakt op allerlei niveaus, tot aan artsen aan toe.
De realiteit onder ogen
Een veel uitgebreidere vorm is het postenspel, dat onder andere is ingezet om retailers te leren over arbobeleid. Jolanda: “De groep had hier al les over gehad, maar daar was weinig van blijven hangen. Het postenspel is een vorm van ervaringsleren: in ieder winkeltje was er een andere opdracht: iemand met hoge werkdruk, gevaarlijke stoffen bij een wasserette, zwaar tillen bij een verhuisbedrijf… Overal was er een opdracht en er was ook een prijs.”
Ook aan de slag met interactieve werkvormen?
Neem dan contact met ons op. Naast spellen zijn er nog meer interactieve werkvormen die tot goede resultaten leiden.
Op de website van de Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne zijn twee puzzelspellen beschikbaar: de spelbox geluid en de spelbox gevaarlijke stoffen zijn daar gratis te downloaden.